LGS Matematik Tam Rehber (2027): Sınav Yapısı, Puan Hesaplama, Konu Haritası, Aylık Çalışma Planı ve Çözümlü Örnekler

LGS matematik, Liselere Geçiş Sistemi merkezî sınavında 20 soruyla yer alan ve ağırlıklı puan hesabında Türkçe ve Fen Bilimleri ile birlikte en yüksek katsayıya (4) sahip üç testten biridir. Bu nedenle LGS’de hedef okula yerleşmenin yolu, büyük ölçüde matematik testinin ne kadar doğru ve ne kadar planlı çalışıldığından geçer. Bu rehber, 2027 LGS’ye hazırlanan 8. sınıf öğrencileri ile velileri için; sınavın resmî yapısını, puanın nasıl oluştuğunu, matematiği puana çeviren stratejileri, konu haritasını, çözümlü örnekleri ve Eylül’den Haziran’a giden bir çalışma planını tek yerde toplar.

Rehberdeki sınav yapısına ve puan hesabına ilişkin bilgiler, MEB’in yayımladığı “Sınavla Öğrenci Alacak Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav Başvuru ve Uygulama Kılavuzu – 2026” metnine dayanır. 2027 kılavuzu yayımlandığında bazı ayrıntılar (tarih, süre, başvuru takvimi) değişebilir; bu yüzden her bölümde “2026 kılavuzuna göre” ifadesini kullanıyor ve güncel duyuruları MEB’in resmî sayfasından kontrol etmenizi öneriyoruz. Önceki yazımızda LGS’nin yeni nesil soru mantığını ele almıştık: LGS Matematik Yeni Nesil Sorular Nasıl Çözülür? Bu yazı, o çalışmanın üzerine sınav yapısı, puanlama, plan ve çözümlü örnekleri ekleyen kapsamlı bir yol haritasıdır.

Çalışma planını kurarken: kullanılan öğrenme ilkelerinin (tam öğrenme, aralıklı tekrar, serpiştirilmiş çalışma, hata analizi) araştırma temelli açıklaması için Matematik Nasıl Öğrenilir? rehberimizi okuyabilirsiniz.

Sınav kaygısı yaşayan öğrenciler için: kaygının performansı nasıl etkilediğini ve sınav anı için pratik bir planı Matematik Kaygısı rehberimizde anlattık.

Geometri sorularında takılıyorsanız şekli okumayı, çizim alışkanlığını ve uzamsal beceriyi anlatan Geometri Nasıl Öğrenilir? rehberimiz yardımcı olabilir.

1. LGS 2026 yapısı ve 2027 için ne bekleyebiliriz?

Liselere Geçiş Sistemi (LGS), sınavla öğrenci alan ortaöğretim kurumlarına (fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, bazı Anadolu liseleri vb.) yerleşmek için uygulanan merkezî sınavdır. Sınava başvuru isteğe bağlıdır; sınav, 8. sınıf öğretim programlarındaki kazanımlar esas alınarak hazırlanır. Sorular yalnızca bilgi hatırlamayı değil; okuduğunu anlama, yorumlama, sonuç çıkarma, problem çözme, analiz ve eleştirel düşünme becerilerini ölçmeyi hedefler. Bu yüzden LGS’ye “formül ezberleyerek” değil, “kazanımı anlayıp uygulayarak” hazırlanmak gerekir.

Oturum yapısı (2026 kılavuzuna göre)

İki oturum aynı gün yapılır ve tamamı çoktan seçmeli 90 sorudan oluşur. Matematik ve Fen Bilimleri aynı oturumda, toplam 80 dakikalık ortak süre içinde çözülür; yani süre iki teste ayrı ayrı bölünmüş değildir. Bu, zaman yönetiminin öğrenciye bırakıldığı anlamına gelir ve strateji bölümünde ayrıca ele alacağımız kritik bir noktadır.

2027 için ne değişebilir, ne değişmesi beklenir?

2026 kılavuzunda sınav 13 Haziran 2026 Cumartesi günü yapıldı; başvurular 23 Mart – 10 Nisan 2026 arasında e-Okul üzerinden alındı ve sonuçlar 10 Temmuz 2026’da ilan edildi. LGS her yıl genellikle haziran ayında bir hafta sonu günü uygulanıyor; ancak 2027’nin kesin tarihi, süreleri ve başvuru takvimi MEB’in yeni kılavuzuyla belli olur. Bu nedenle çalışma planını “haziran ortası” hedefine göre kurmak, ancak resmî tarihi duyuru geldiğinde güncellemek en sağlıklı yaklaşımdır.

Bir başka soru, Maarif Modeli’nin LGS’ye etkisidir. Modelin öğretim programları kademeli olarak sınıflara yayılmaktadır ve sınav, ilgili yılın 8. sınıf öğretim programını esas alır. Hangi programa göre sorulacağı ve olası değişiklikler için MEB’in resmî açıklamalarını izlemek gerekir; konuya ilişkin ayrıntılı değerlendirme için Yeni Maarif Modeli ve matematik sınavları rehberimize bakabilirsiniz. Temel ilke şudur: hangi program uygulanırsa uygulansın, becerilere dayalı ve problem çözme odaklı soru anlayışı devam etmektedir.

Ayrıca MEB, 2026-2027 eğitim öğretim yılı için MEBİ platformu üzerinden deneme sınavları planladığını duyurdu; deneme tarihleri haber kaynaklarında yer aldı. Bu denemelerin güncel tarihleri ve katılım koşulları için MEB’in resmî duyurularını takip etmenizi öneririz; ilerleyen bölümde denemeleri çalışma planınıza nasıl yerleştireceğinizi de göstereceğiz.

2. Puan nasıl hesaplanır? Net, standart puan ve katsayılar

LGS puanı, birçok öğrencinin ve velinin karıştırdığı bir zincirle oluşur: doğru/yanlış sayısı → net → standart puan → ağırlıklı standart puan → toplam puan (100-500). Her halkanın ne anlama geldiğini bilmek, hangi çalışmanın puana ne kadar yansıyacağını öngörmenizi sağlar.

Adım 1: Ham puan (net)

Her alt test için ham puan, doğru sayısından yanlış sayısının üçte biri çıkarılarak bulunur: Net = Doğru − (Yanlış / 3). Boş bırakılan sorular puanı etkilemez. Örneğin matematik testinde 20 sorudan 15 doğru, 3 yanlış, 2 boş yapan öğrencinin neti 15 − 3/3 = 14’tür.

Adım 2: Standart puan

Her testin ham puanı, o yıl sınava giren tüm öğrencilerin performansına göre standartlaştırılır: Standart puan (SP) = 10 × (Ham puan − Test ortalaması) / Standart sapma + 50. Bu dönüşüm, testin ortalamasını 50’ye, standart sapmasını 10’a getirir. Bunun pratik anlamı şudur: aynı net, farklı yıllarda farklı standart puana karşılık gelebilir, çünkü test o yıl kolay ya da zor olmuş olabilir. Bu yüzden “geçen yıl şu net şu puanı getirdi” gibi genellemeler kesin değil, ancak yaklaşık fikir verir.

Adım 3: Ağırlıklı standart puan ve katsayılar

Her testin standart puanı, ağırlık katsayısıyla çarpılır. Katsayılar şöyledir:

Bu tablonun iki kritik sonucu vardır. Birincisi, matematik ve fen birlikte toplam ağırlığın yaklaşık %53’ünü (8/15) oluşturur; sayısal alan, puanın yarısından fazlasını belirler. İkincisi, matematikte 20 soru katsayı 4 ile çarpılırken inkılap, din kültürü ve yabancı dilde 10’ar soru katsayı 1 ile çarpılır; yani matematikteki bir sorunun puana etkisi, bu testlerdeki bir sorunun birkaç katıdır. Matematikte bir soruyu daha doğru yapmak, birçok başka testteki tek bir soruyu doğru yapmaktan çok daha fazla puan getirir.

Adım 4: Toplam puan (100-500)

Ağırlıklı standart puanlar toplanır (TASP) ve bu toplam, kılavuzdaki formülle 100 ile 500 arasındaki merkezî sınav puanına (MSP) dönüştürülür: MSP = 100 + 400 × (TASP − En küçük TASP) / (En büyük TASP − En küçük TASP). Yani en yüksek TASP’ı alan öğrenci 500 alır; puan, sınava giren tüm öğrencilerin dağılımına göre göreli olarak belirlenir. Bu, LGS’de yarışın “kendinle değil, tüm adaylarla” olduğunu hatırlatır; ama aynı zamanda hedef puan için “kaç net yeter?” sorusunun cevabının her yıl biraz değiştiği anlamına gelir.

Kendi netlerinizle katsayılı net hesabı yapmak için LGS puan hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz. Matematik odaklı bir öğrenci için pratik özet şudur: net, öğrencinin kontrol edebildiği tek göstergedir. Hedef okulun geçmiş yıllardaki taban puanı ve yüzdelik dilimi, MEB’in yayımladığı yerleştirme sonuçlarından görülebilir; bunları hedef belirlerken referans alın, ancak bir sonraki yıl için kesin garanti olarak görmeyin.

3. Net, tahmin ve boş bırakma: matematiği puana çeviren mantık

LGS’de her yanlış cevap, doğru bir cevabın üçte birini götürür. Bu kural, “bilmediğim soruyu işaretleyeyim mi, boş mu bırakayım?” sorusunu basit bir olasılık hesabına çevirir. LGS soruları dört seçeneklidir (A, B, C, D). Tamamen rastgele işaretleyen bir öğrenci için bir sorudan beklenen net kazancını hesaplayalım:

Bu hesabın pratik mesajı şudur: tamamen rastgele tahminin beklenen değeri sıfırdır; ama en az bir şıkkı gerekçeyle eleyebiliyorsanız, işaretlemek ortalamada lehinizedir. Buradaki anahtar kelime “gerekçeyle”dir: “bana yanlış geldi” hissiyle eleme, gerekçeli eleme değildir. İyi bir elemeye örnekler: negatif olamayacak bir uzunluğun negatif şıkkı, tam sayı olması gereken sonucun kesirli şıkkı, çift olması gereken sayının tek şıkkı, grafikten bariz yanlış olan değerler.

Ancak bu bir “olasılık oyunu” değil, bir risk yönetimidir. Tahminle kazanılan net’in beklenen değeri küçüktür; asıl kazanç, bildiği soruyu hatasız yapmaktan gelir. Öğrencinin öncelik sırası şöyle olmalıdır: (1) bildiği soruları yanlış yapmamak (dikkat hataları), (2) yapabileceği soruları yetiştirmek (hız ve yöntem), (3) ancak sonra elenebilen şıklarla bilinçli tahmin. Bu sırayı tersine çeviren öğrenci, tahminlere güvenip temel doğruluğu ihmal eder.

Bir netin gerçek değeri

Matematik testinde 20 soru ve katsayı 4 olduğundan, matematikte kazanılan her net, ağırlıklı puana 4 katsayısıyla yansır. Bir öğrencinin matematik netini 10’dan 14’e çıkarması, o öğrencinin başka bir testte (örneğin katsayısı 1 olan yabancı dilde) aynı sayıda net artırmasından çok daha büyük bir puan farkı yaratır. Bu, “matematik önemlidir” cümlesinin somut karşılığıdır. Tabii her testin standart sapması farklı olduğundan bir netin tam puan değeri her yıl değişir; ama katsayı yapısı, önceliklendirme için güvenilir bir rehberdir.

Örnek simülasyon: yeni bilgi olmadan net artırmak

Net ve puan mantığını somutlaştırmak için bir varsayımsal deneme sonucunu inceleyelim. Bir öğrenci matematik denemesinde 20 sorudan 12 doğru, 4 yanlış ve 4 boş yapmış olsun. Neti 12 − 4/3 = 10,67’dir. Şimdi bu sonucu analiz ettiğimizi ve şu bulguları bulduğumuzu varsayalım: yanlışların ikisi işaretleme ve okuma hatasından, boşlardan birisi ise zaman yetmediği için kaynaklanmış.

Bu varsayımsal öğrenci, yeni bir konu öğrenmeden yaklaşık 4 net kazanmış oldu. Bu, deneme analizinin ve dikkat alışkanlıklarının gücünü gösterir. Ayrıca en büyük kazancın (+2,67) tahminden değil, “bildiği soruyu yanlış yapmamaktan” geldiğine dikkat edin; bu, önceliklendirme mantığımızı doğrular. Elbette gerçek hayatta her öğrencinin durumu farklıdır ve tüm kayıplar düzeltilemez; ancak çoğu öğrencide netlerin önemli bir kısmı bu tür “kolay” kayıplardan gelir. Katsayı 4 ile çarpıldığında, bu 4 net’in toplam puana etkisi, başka testlerdeki aynı miktardaki kazanımlardan belirgin biçimde daha büyüktür.

4. 8. sınıf matematik konu haritası

LGS matematik testi, 8. sınıf öğretim programının tüm ünitelerinden sorular içerir; ancak sorular çoğunlukla önceki sınıfların kazanımlarını da kullanır (örneğin 7. sınıftaki oran-orantı, yüzdeler, denklemler ve geometrik temel bilgiler). Aşağıdaki tablo, ana üniteleri ve her ünitenin sınavdaki tipik görünüm biçimini özetler. Güncel kazanım listesi ve ünite sırası için MEB’in yayımladığı 8. sınıf matematik öğretim programına bakmalısınız; soru dağılımını ise MEB’in yayımladığı çıkmış sorulardan kendiniz sayabilirsiniz (bunu deneme analizi bölümünde anlatıyoruz).

Not: Yukarıdaki tablo tipik görünüm biçimlerini özetler; her yılın soru dağılımı farklıdır ve MEB, hangi ünitelerden kaç soru geleceğini önceden garanti etmez. Bu nedenle tek bir üniteyi “çıkmaz” diye dışarıda bırakmak riskli bir stratejidir.

Hangi ünite önce, hangisi sonra?

Ünitelerin sırası, yalnızca okul programını değil, bağımlılıkları da izlemelidir. Cebirsel ifadeler ve özdeşlikler, doğrusal denklemler ve eşitsizlikler zincir halinde ilerler; üslü ve kareköklü ifadeler ise sonraki neredeyse tüm ünitelerde araç olarak kullanılır. Bu yüzden 8. sınıfa yeni başlayan bir öğrenci için önerdiğimiz öncelik sırası şöyledir:

1. Temel işlem akıcılığı: Kesir, ondalık, yüzde, oran-orantı ve tam sayı işlemleri (önceki sınıflardan). Bu alanda takılan öğrenci, 8. sınıf ünitelerinde de zaman kaybeder.
2. Üslü ve kareköklü ifadeler: Neredeyse her ünitenin aracıdır; erken pekiştirilmelidir.
3. Cebirsel ifadeler, özdeşlikler, denklemler ve eşitsizlikler: Cebir omurgasıdır; sınavda hem doğrudan hem bağlamlı olarak çıkar.
4. Geometri zinciri: Üçgenler, eşlik-benzerlik, dönüşümler ve geometrik cisimler; kavram ve görselleştirme becerisi gerektirir.
5. Veri ve olasılık: Nispeten hızlı kazanılan ancak dikkat hatalarına açık bir alan; düzenli tekrarla korunmalıdır.
6. Çarpanlar ve katlar: Bağlamlı problemlerde sıkça karşımıza çıkar; sayı teorisi sezgisi kazandırır.

Bu sıra, her öğrenci için sabit bir reçete değildir; okulun ünite sırasıyla çakışmayı önlemek için okuldaki müfredat takvimi de dikkate alınmalıdır. Asıl ilke, tanı testiyle güçlü ve zayıf üniteleri görüp planı ona göre kurmaktır.

Bir üniteyi beş adımda bitirmek

Konu haritasındaki her üniteyi aynı disiplinle çalışmak, planın öngörülebilir olmasını sağlar. Aşağıdaki beş adımlı protokol, bir üniteyi yaklaşık iki-üç haftada, öğrencinin okul yüküne göre uyarlanarak uygulanabilir:

1. Anlama (1-2 seans): Kuralın “neden böyle” olduğunu bir örnekle görün. Örneğin (a+b)² = a² + 2ab + b² özdeşliğini alan modeliyle çizerek anlamak, ezberden çok daha kalıcıdır. Bu adımın çıktısı, kuralı kendi cümleleriyle anlatabilmektir.
2. Çözümlü örnekler (1 seans): Üç-dört çözümlü örneği okuyup her adımın gerekçesini yazın. Çözümü kapatıp aynı soruyu sıfırdan çözmeye çalışın.
3. Bağımsız pratik (2-3 seans): Kolaydan orta düzeye doğru yaklaşık 20-30 soru; her yanlışı hata günlüğüne kategorisiyle yazın.
4. Bağlamlı ve yeni nesil sorular (1-2 seans): Ünitenin gündelik hayat bağlamlarındaki 6-8 sorusu; dört katmanlı okuma protokolünü uygulayarak çözün.
5. Mini test ve tekrar planı (1 seans): 10 soruluk süreli bir mini test; sonuçları analiz edin. Üniteye 7 gün ve 30 gün sonra beşer soruluk karma tekrarla geri dönün.

Kural kartı: akılda olması gereken temel ifadeler

LGS’de formül kitapçığı verilmez; öğrencinin temel bağıntıları hazır bilmesi gerekir. Aşağıdaki kart, 8. sınıf matematiğinin sık kullanılan temel kurallarını bir arada gösterir. Kartı çalışma masasına asmak ve sık sık kapatıp yazmaya çalışmak, en verimli tekrar yöntemlerindendir. Güncel kazanım listesini okulunuzun ve MEB’in programıyla karşılaştırın.

5. Yeni nesil soru anatomisi

LGS matematik sorularının önemli bir kısmı “yeni nesil” olarak anılan, günlük hayat bağlamı içine yerleştirilmiş, uzun metinli ve çok adımlı sorulardır. Bu soruların asıl zorluğu, matematiğin kendisinden çok matematiği bağlamdan ayıklamaktır. Bir yeni nesil soruyu dört katmanda okumak, bu ayıklama işini sistematik hale getirir.

Bu dört katman, “soruyu okudum ama ne yapacağımı bilemedim” hissini ortadan kaldırır, çünkü öğrenciye okuma sırası verir. Özel derste bu okuma protokolünü, öğrenci her soruyu bağımsız çözerken sesli düşündürerek pekiştiriyoruz. Ayrıca yeni nesil sorularda öğrencilerin en sık yaptığı hatalar da şunlardır:

• Yanlış soruyu yanıtlamak: Doğru hesaplayıp başka bir şeyi bulmak (örneğin toplam maliyeti isterken birim maliyeti vermek).
• Birim ve dönüşüm hatası: Dakika-saat, cm-m, TL-kuruş karışıklığı.
• Şartı kaçırmak: “En az iki tane”, “yalnızca bir kez”, “farklı” gibi kısıtları okumamak.
• Erken pes etmek: Uzun metin görünce soruyu geçmek; oysa çoğu yeni nesil soru, basit ama çok adımlı bir hesaptır.
• Sonucu bağlama çevirmemek: Bir denklemin çözümünü (ör. x = 3,5) “kişi sayısı” olarak yorumlayıp tam sayı beklentisini görmezden gelmek.

Bu becerilerin sınavda nasıl kullanıldığını bir sonraki bölümdeki çözümlü örneklerde adım adım göreceksiniz. Yeni nesil sorulara ilişkin ek stratejiler için önceki yazımız LGS Matematik Yeni Nesil Sorular Nasıl Çözülür? da bir tamamlayıcı olarak okunabilir.

Yeni nesil sorularda altı sık bağlam örüntüsü

Yeni nesil sorular ilk bakışta birbirinden çok farklı görünse de, birkaç tekrar eden bağlam örüntüsü etrafında kurulur. Bu örüntüleri tanımak, soruyu okurken hangi matematiksel aracın gerekeceğini erkenden sezmenizi sağlar:

Bu tablo bir “ipucu sözlüğü” gibi kullanılabilir: soruda “en fazla” ve “eşit paylaştır” ifadelerini görünce EBOB’u, “tekrar aynı anda” ifadesini görünce EKOK’u düşünmek, çözüm yolunu birkaç saniyede belirler. Ancak ipucu sözcükleri kesin değildir; her zaman gerekçeyi sorgulayın ve soruyu bütünüyle okuyun.

6. Çözümlü 15 LGS tarzı örnek

Aşağıdaki sorular, MEB’in yayımladığı resmî sorular değil; 8. sınıf kazanımlarına uygun ve LGS’nin bağlamlı soru tarzını yansıtan özgün örneklerdir. Her birinde çözüm yolunu, öğrencilerin sık yaptığı hatayı ve kısa bir “düşünme notunu” bulacaksınız. Önce soruyu kendiniz çözmeye çalışıp sonra çözüme bakmanızı öneririz.

Örnek 1 (Çarpanlar ve Katlar): Eşit gruplama

Soru: Bir okulda 24 kız ve 36 erkek öğrenci, hiç öğrenci dışarıda kalmayacak ve her grupta kız sayısı ile erkek sayısı ayrı ayrı eşit olacak biçimde gruplara ayrılacaktır. En fazla kaç grup oluşturulabilir ve bu durumda her grupta kaç kız, kaç erkek öğrenci olur?

Çözüm: Grup sayısı hem 24’ü hem 36’yı tam bölmelidir; en fazla grup için EBOB(24, 36) = 12 alınır. Her grupta 24/12 = 2 kız ve 36/12 = 3 erkek öğrenci olur. Düşünme notu: “En fazla” ve “eşit paylaştırma” ifadeleri EBOB’u; “aynı anda tekrar” ifadesi EKOK’u işaret eder. Sık hata: EBOB yerine EKOK (72) bulmak.

Örnek 2 (Çarpanlar ve Katlar): Periyodik olay

Soru: İki otobüs hattı terminalden sırasıyla 12 ve 18 dakikada bir kalkmaktadır. İki otobüs saat 09.00’da birlikte kalktığına göre, bir sonraki birlikte kalkış kaçta olur?

Çözüm: Ortak kalkış zamanı, 12 ve 18’in ortak katıdır; ilk ortak zaman EKOK(12, 18) = 36 dakika sonradır. Bir sonraki birlikte kalkış 09.36‘dır. Düşünme notu: “Ne zaman tekrar bir araya gelirler?” sorusu EKOK’tur. Sık hata: Sonucu dakika olarak bırakıp saate çevirmemek.

Örnek 3 (Üslü İfadeler): Üs kurallarıyla sadeleştirme

Soru: (2ⁿ⁺² − 2ⁿ) / (3 · 2ⁿ⁻¹) ifadesinin değeri kaçtır?

Çözüm: Payı 2ⁿ parantezine alalım: 2ⁿ(2² − 1) = 2ⁿ · 3. Payda 3 · 2ⁿ⁻¹. Oran: (3 · 2ⁿ) / (3 · 2ⁿ⁻¹) = 2^{n − (n−1)} = 2¹ = 2. Düşünme notu: Üslü toplama-çıkarma ifadelerinde ortak çarpan parantezine almak, en güvenilir yoldur. Sık hata: 2ⁿ⁺² − 2ⁿ ifadesini 2² gibi “üsleri çıkararak” sadeleştirmek.

Örnek 4 (Üslü İfadeler): Bilimsel gösterim bağlamı

Soru: Işığın hızı yaklaşık 3 × 10⁸ m/s, Güneş ile Dünya arasındaki uzaklık yaklaşık 1,5 × 10¹¹ m’dir. Işığın Güneş’ten Dünya’ya ulaşma süresi kaç saniyedir?

Çözüm: Süre = yol / hız = (1,5 × 10¹¹) / (3 × 10⁸) = 0,5 × 10³ = 500 saniye (yaklaşık 8 dakika 20 saniye). Düşünme notu: Katsayıları ve 10’un kuvvetlerini ayrı ayrı bölmek işi kolaylaştırır. Sık hata: 10¹¹ / 10⁸ işleminde üsleri toplamak.

Örnek 5 (Kareköklü İfadeler): Sadeleştirme

Soru: √72 + √18 − √8 işleminin sonucu kaçtır?

Çözüm: √72 = √(36·2) = 6√2, √18 = √(9·2) = 3√2, √8 = √(4·2) = 2√2. Toplam: 6√2 + 3√2 − 2√2 = 7√2. Düşünme notu: Tam kare çarpanı olan en büyük çarpanı dışarı almak. Sık hata: √72’yi √8·√9 gibi doğru ama uzun yoldan giderken hata yapmak; en büyük tam kareyi aramak zaman kazandırır.

Örnek 6 (Cebirsel İfadeler ve Özdeşlikler): Ters çevirme hilesi

Soru: x + 1/x = 5 ise x² + 1/x² değeri kaçtır?

Çözüm: (x + 1/x)² = x² + 2·x·(1/x) + 1/x² = x² + 2 + 1/x². Dolayısıyla 25 = x² + 2 + 1/x² ve x² + 1/x² = 23. Düşünme notu: İstenen ifade verilenin karesinde gizlidir. Sık hata: Orta terimi (2) unutup 25 bulmak.

Örnek 7 (Doğrusal Denklemler): Tarife karşılaştırma

Soru: Bir taksi şirketi açılış ücreti olarak 20 TL ve kilometre başına 12 TL almaktadır. Başka bir şirket ise açılış ücreti olarak 8 TL ve kilometre başına 15 TL almaktadır. Kaç kilometreden sonra ikinci şirket birinciden daha pahalı olur?

Çözüm: x kilometre için ücretler: 20 + 12x ve 8 + 15x. Eşitlik: 20 + 12x = 8 + 15x ⇒ 12 = 3x ⇒ x = 4. 4 km’de ücretler eşittir (68 TL). İkinci şirketin kilometre ücreti daha yüksek olduğundan, 4 kilometreden sonra ikinci şirket daha pahalıdır. Düşünme notu: Eşitlik noktasını bulup, eğimlerin (km ücretlerinin) karşılaştırmasıyla yön belirlenir. Sık hata: “Eşit olduğu noktayı” cevap sanıp “sonra daha pahalı” kısmını atlamak.

Örnek 8 (Eşitsizlikler): Çözüm kümesinde sayma

Soru: −3 < 2x − 1 ≤ 7 eşitsizliğini sağlayan kaç tane tam sayı vardır?

Çözüm: Her tarafa 1 ekleyelim: −2 < 2x ≤ 8. Her tarafı 2’ye bölelim: −1 < x ≤ 4. Bu aralıktaki tam sayılar 0, 1, 2, 3, 4’tür; toplam 5 tam sayı. Düşünme notu: Sol uç (−1) dahil değil, sağ uç (4) dahildir. Sık hata: −1’i saymak veya 4’ü dışarıda bırakmak.

Örnek 9 (Üçgenler): Üçgen eşitsizliği

Soru: İki kenar uzunluğu 5 cm ve 9 cm olan bir üçgenin üçüncü kenar uzunluğu tam sayı cm olduğuna göre, üçüncü kenar kaç farklı değer alabilir?

Çözüm: Üçgen eşitsizliğine göre |9 − 5| < x < 9 + 5, yani 4 < x < 14. Tam sayı değerler 5, 6, …, 13’tür; toplam 13 − 5 + 1 = 9 farklı değer. Düşünme notu: Sınırlar dahil değildir, çünkü eşitlik durumunda üçgen oluşmaz. Sık hata: 4 ve 14’ü sayıya katmak.

Örnek 10 (Üçgenler, Pisagor): Merdiven problemi

Soru: 13 m uzunluğundaki bir merdiven, alt ucu duvardan 5 m uzaklıkta olacak biçimde duvara yaslanmıştır. Merdivenin üst ucu duvar boyunca 1 m aşağı kayarsa, alt ucu duvardan kaç metre daha uzaklaşır?

Çözüm: İlk durumda duvardaki yükseklik √(13² − 5²) = √144 = 12 m. Üst uç 1 m kayınca yükseklik 11 m olur; alt uç uzaklığı d için d² + 11² = 13² ⇒ d² = 169 − 121 = 48 ⇒ d = 4√3 ≈ 6,93 m. Alt ucun ek uzaklaşması 4√3 − 5 ≈ 1,93 m‘dir. Düşünme notu: İki ayrı dik üçgen kurulur; merdiven boyu her ikisinde de hipotenüstür. Sık hata: Alt ucun toplam uzaklığını (4√3) cevap sanıp ilk uzaklığı (5 m) çıkarmamak.

Örnek 11 (Eşlik ve Benzerlik): Gölge boyu

Soru: Aynı anda, boyu 1,5 m olan bir çubuğun gölgesi 2 m, bir ağacın gölgesi 8 m ölçülüyor. Ağacın boyu kaç metredir?

Çözüm: Güneş ışınları aynı açıyla geldiğinden oluşan dik üçgenler benzerdir. Boy oranı gölge oranına eşittir: 1,5 / 2 = h / 8 ⇒ h = (1,5 × 8) / 2 = 6 m. Düşünme notu: Benzerlik oranını kurarken “boy/gölge” sırasını iki tarafta da aynı tutmak. Sık hata: Oranı bir tarafta boy/gölge, diğer tarafta gölge/boy yazmak.

Örnek 12 (Dönüşüm Geometrisi): Ardışık dönüşüm

Soru: Koordinat düzleminde A(2, 3) noktası önce x eksenine göre yansıtılıyor, ardından 3 birim sola ve 4 birim yukarı öteleniyor. Son noktanın koordinatları nedir?

Çözüm: x eksenine göre yansımada y işareti değişir: (2, −3). Sonra 3 birim sola: x − 3 = −1; 4 birim yukarı: y + 4 = 1. Sonuç: (−1, 1). Düşünme notu: Dönüşümleri sırayla ve her adımı yazarak uygulamak. Sık hata: Yansımayı y eksenine göre yapmak veya ötelemede yönü karıştırmak.

Örnek 13 (Geometrik Cisimler): Silindir ve koni ilişkisi

Soru: Taban yarıçapı 3 cm ve yüksekliği 10 cm olan silindir biçimli bir kap tamamen suyla doludur. Taban yarıçapı ve yüksekliği aynı olan koni biçimli boş kaplara bu suyun tamamı aktarılırsa kaç koni kap tamamen dolar?

Çözüm: Silindirin hacmi π · 3² · 10 = 90π cm³. Aynı taban ve yüksekliğe sahip koninin hacmi bunun üçte biridir: (1/3) · 90π = 30π cm³. Kap sayısı 90π / 30π = 3. Düşünme notu: Aynı taban ve yükseklikte koni hacmi = silindir hacminin 1/3’ü. Sık hata: Koni hacminde 1/3 katsayısını unutmak.

Örnek 14 (Olasılık): Nesne ekleyerek olasılığı ayarlama

Soru: Bir torbada 5 kırmızı, 3 mavi ve 2 yeşil top vardır. Torbaya kaç tane mavi top eklenirse, rastgele çekilen bir topun mavi olma olasılığı 1/2 olur?

Çözüm: Eklenen mavi top sayısı x olsun. Mavi top sayısı 3 + x, toplam top sayısı 10 + x. Olasılık (3 + x) / (10 + x) = 1/2 ⇒ 6 + 2x = 10 + x ⇒ x = 4. Kontrol: 7/14 = 1/2. Düşünme notu: Hem pay hem paydanın değiştiğini görmek. Sık hata: Yalnızca payı değiştirip paydayı 10 bırakmak.

Örnek 15 (Veri Analizi): Ortalama ve çıkarılan değer

Soru: Beş sayının aritmetik ortalaması 12’dir. Bu sayılardan biri çıkarıldığında kalan dört sayının ortalaması 11 olduğuna göre, çıkarılan sayı kaçtır?

Çözüm: Beş sayının toplamı 5 × 12 = 60; kalan dört sayının toplamı 4 × 11 = 44. Çıkarılan sayı 60 − 44 = 16. Düşünme notu: Ortalama sorularında “ortalama × adet = toplam” dönüşümü ilk adımdır. Sık hata: Ortalamaların farkını (12 − 11 = 1) doğrudan cevap sanmak.

Bu 15 örneğin ortak deseni şudur: problemi tek bir cümleyle özetle, hangi ünitenin aracı olduğunu belirle, adım adım çöz, sonucu bağlama göre kontrol et. Bu dört adımı her sorunun başında refleks haline getiren öğrenci, hem yeni nesil hem klasik sorularda daha az hata yapar.

7. 80 dakikalık sayısal oturumda zaman yönetimi

İkinci oturumda matematik (20 soru) ve fen bilimleri (20 soru) aynı kitapçıkta ve aynı 80 dakikalık sürede çözülür. Ortalama olarak soru başına iki dakika düşer; ancak matematik soruları ve fen soruları aynı sürede çözülmez, yeni nesil sorular uzun metinlidir ve süre dağılımı öğrenciye bırakılmıştır. Bu nedenle sınavdan önce kendi zaman planınızı denemelerde sınayıp netleştirmeniz gerekir. Aşağıdaki iki model, başlangıç noktası olarak kullanılabilir.

Hangi modelin uygun olduğunu, en az üç tam deneme boyunca iki modeli de deneyip toplam net ve stres düzeyine bakarak seçmek gerekir. Hangi sırayı seçerseniz seçin, kural şudur: sınav günü ilk kez farklı bir sıra denenmez.

Matematik testi için üç tur yöntemi

1. 1. tur (yaklaşık 20 dakika): Hızlı ve güvenli sorular. Soruyu okuyup hemen yöntemi belli olanları çözün. Takıldığınız soruya en fazla bir dakika ayırın ve işaretleyip geçin. Bu turun amacı, kolay net’leri güvenceye almaktır.
2. 2. tur (yaklaşık 15 dakika): Orta zorlukta ve çok adımlı sorular. İşaretlediğiniz soruların yapabileceğiniz kısmına dönün. Bu turda ara hesaplarınızı düzenli yazın; hata çoğunlukla burada, acele ile yapılır.
3. 3. tur (yaklaşık 5 dakika): Zor sorular ve bilinçli tahmin. Hâlâ çözülemeyen sorular için bir veya iki şıkkı gerekçeyle eleyebiliyorsanız işaretleyin; hiçbir şık elenemiyorsa boş bırakmak makul bir tercihtir (bkz. Bölüm 3).

Bu yöntem, öğrencinin “zor bir soruda takılıp kolay soruları kaçırma” riskini azaltır. Ayrıca yanıt kâğıdına işaretleme hatalarını önlemek için soru numarası ile yanıt satırını her beş soruda bir kontrol etmek, basit ama değerli bir alışkanlıktır: yanlış satıra işaretlenmiş doğru cevaplar, sınavlarda beklenenden çok net kaybettirir.

8. Eylül 2026 – Haziran 2027 aylık çalışma planı

Aşağıdaki plan, okulun ünite sırasına paralel ilerleyen bir 8. sınıf öğrencisi için genel bir iskelettir. Öğrencinin tanı sonucuna ve okul takvimine göre kaydırılmalıdır. Deneme tarihleri için MEB’in resmî MEBİ takvimini ve okulunuzun deneme programını esas alın.

Bu planın en önemli özelliği tekrar döngüsüdür: her ünite bittikten sonra sonraki aylarda karma testlerle geri döner. Bir üniteyi bir kez çalışıp bırakan öğrenci, o üniteyi mayıs ayında büyük ölçüde unutmuş olur. Bu yüzden takvimin ikinci yarısı (Nisan-Haziran) yeni konu değil, geri çağırma ve sınav koşullarında uygulama odaklıdır.

Ayrıca okul dersi ile dış çalışma arasında bir denge kurmak gerekir. Okulda henüz işlenmemiş bir konuyu önceden çalışmak faydalı olabilir; ancak okuldaki anlatımla çelişen, kafa karıştıran kaynaklardan kaçınılmalıdır. Öğrencinin öğretmeni ile iletişimde olması ve çalışma kaynaklarını ona danışması, sağlıklı bir uygulamadır.

Son 14 gün: gün gün plan

Sınava son iki hafta, yeni bilgi öğrenme dönemi değil, toparlama ve sakinleşme dönemidir. Aşağıdaki plan, sınav tarihinin belli olduğu bir haziran hafta sonuna göre geriye doğru kurulmuştur ve kendi takviminize uyarlanabilir.

İki oturum arasında öğrencilerin dinlendiği kısa bir ara vardır; bu aralıkta birinci oturumu (sözel alan) düşünmek yerine, ikinci oturum (matematik ve fen) için zihinsel olarak toparlanmak gerekir. Birinci oturumda “kötü giden” bir soru, ikinci oturumdaki performansı etkilememelidir; bunun için denemelerde de iki oturum arasında aynı toparlanma rutini uygulanmalıdır.

9. Deneme analizi ve hedef net belirleme

Deneme sınavının değeri, çözüldüğü gün değil analiz edildiği saatlerde ortaya çıkar. Denemeyi çözüp sonucu görüp geçen bir öğrenci, sınav deneyimi kazanır; ama denemeyi analiz eden öğrenci hem deneyim hem plan kazanır. Aşağıdaki dört adımlı yöntem, her matematik denemesi sonrası uygulanabilir.

Adım 1: Kaybedilen her soruyu kategorize et

Adım 2: Ünite bazlı harita çıkar

Kaybedilen soruların hangi ünitelere ait olduğunu bir tabloya yazın. Üç-dört denemeden sonra tablo, hangi üniteye ne kadar zaman ayıracağınızı açıkça gösterir. Örneğin geometri ünitelerinde sürekli net kaybeden bir öğrenci, cebire ayırdığı zamanın bir kısmını geometriye kaydırmalıdır. Bu, “hissiyata göre” değil “veriye göre” çalışmanın somut karşılığıdır.

Adım 3: Kolay puanları ayır

Kaybettiğiniz sorulara yeniden bakın ve “bunu aslında biliyordum” dediklerinizi ayırın. Bu sorular (işlem, okuma, işaretleme, süre baskısı kategorileri) bilgi değil alışkanlık sorunudur ve çoğunlukla en hızlı iyileştirilebilecek net’lerdir. Matematikte 3-4 net’in bu türden kayıplardan geldiğini gören öğrenci, yeni bilgi öğrenmeden neti yükseltebileceğini fark eder.

Adım 4: Bir sonraki deneme için tek bir odak seç

Her denemeden sonra en fazla iki hedef belirleyin (örneğin “işaretleme kontrolü” ve “geometride şekil çizme”). Çok fazla hedef, hiçbirinin uygulanmamasına yol açar. Bir sonraki denemede bu iki hedefin uygulanıp uygulanmadığını kontrol edin.

Hedef net nasıl belirlenir?

“Hedef okula kaç net yeter?” sorusu, doğrudan cevaplanamayacak kadar yıla ve rekabete bağlıdır; ama sistemli bir yaklaşımla makul bir hedef aralığı çıkarılabilir:

1. Hedef okul listesi: Öğrencinin ilgi, mesafe ve okul türü tercihlerine göre 5-8 okulluk bir liste oluşturun.
2. Geçmiş yerleştirme verileri: MEB’in yayımladığı önceki yıllara ait yerleştirme sonuçlarından bu okulların taban puanlarına ve yüzdelik dilimlerine bakın. Bu veriler kesin bir öngörü değil, yaklaşık bir çıta verir.
3. Toplam puan hedefi: Hedef okulun taban puanına, yıldan yıla oynaklık payı olarak bir tampon ekleyin.
4. Test bazında dağılım: Toplam puan hedefini Türkçe, matematik ve fen arasında dağıtın. Katsayı yapısı nedeniyle bu üç test sonucu belirler.
5. Basamaklı hedef: Matematik neti için “mevcut net → +3 → +6” gibi basamaklar koyun; her basamağı 4-6 haftalık hedef olarak izleyin.

Bu yaklaşımın önemli bir yan yararı da öğrenciye somut ve ulaşılabilir hedefler vermesidir. “500 puan alacağım” gibi belirsiz bir hedef yerine, “bu ay matematik neti 12’den 14’e çıkacak” gibi ölçülebilir hedefler, motivasyonu canlı tutar.

10. Haftalık program modelleri

8. sınıf öğrencisinin haftası yalnızca matematikten ibaret değildir: Türkçe, fen, sosyal alan dersleri, yabancı dil, okul ödevleri ve dinlenme aynı takvimde yarışır. Bu yüzden matematik programı, tüm derslerin toplam yükünü gözeterek kurulmalıdır. İki örnek model:

Bu tablolar örnektir; her öğrencinin kendi enerjisi, okul saatleri ve ek etkinlikleri farklıdır. Ortak ilke, kısa ama düzenli matematiğin, nadir ama uzun matematikten daha verimli olduğudur. Ayrıca her hafta sonunda yapılacak 45-60 dakikalık analiz ve planlama seansı, haftalık çalışmanın en yüksek getirili parçalarından biridir; çünkü bir sonraki haftanın çalışmasını veriye dayalı hale getirir.

11. Kaynak ve soru bankası kullanımı

Piyasada çok sayıda LGS matematik kaynağı bulunur; ancak kaynak sayısı arttıkça verim düşer. Sorun, iyi ya da kötü kaynak seçiminden çok, kaynağın nasıl kullanıldığındadır. Aşağıdaki ilkeler, marka bağımsız olarak kaynak kullanımını düzenler.

1. Az kaynak, çok tekrar: Bir konu için bir anlatım kaynağı ve bir-iki soru bankası yeterlidir. Kaynak değiştirmek, çoğu zaman öğrenmeyi yeniden başlatmak demektir.
2. Önce MEB kaynakları: MEB’in yayımladığı örnek sorular ve çıkmış sorular, sınav mantığının en güvenilir göstergesidir. Ticari kaynaklar bunların üzerine eklenir, yerine geçmez.
3. Zorluk kademesi: Kolaydan başlayıp orta düzeyde birkaç aylık çalışmadan sonra yeni nesil ve zor sorulara geçmek, motivasyonu korur. Doğrudan en zor sorularla başlamak, öğrenciyi bunaltır.
4. Soruyu bitirmeden çözüme bakmamak: Bir soruya en az 5-8 dakika verilmeden çözüme bakmak, “çözümü anladım” illüzyonuna yol açar. Takıldığınızda önce ipucuna, sonra kısmi çözüme, en son tam çözüme bakın.
5. Doğru yapılan soruları da kontrol etmek: Şans eseri veya yarım bilgiyle doğru yapılan sorular, gelecekte hata olarak geri döner. Emin olmadığınız doğru cevapları da işaretleyip tekrar edin.
6. Dijital kaynaklar: Video anlatımlar konu anlatımı için faydalıdır; ancak soru çözümü yerine geçmez. Video izlemek ile soruyu kendisi çözmek farklı becerilerdir.

12. Sınav kaygısı, uyku, motivasyon ve ailenin rolü

LGS, 13-14 yaşındaki çocukların hayatındaki ilk büyük merkezî sınavdır ve aile, okul ve çevre baskısıyla birlikte önemli bir stres kaynağı olabilir. Akademik hazırlığın ne kadar iyi olduğu kadar, bu baskının nasıl yönetildiği de sonucu etkiler. Kaygı tamamen ortadan kaldırılamaz ve zaten bir miktar heyecan performansı olumlu etkileyebilir; hedef, kaygının çalışmayı engelleyecek seviyeye çıkmasını önlemektir.

Öğrenci için pratik yöntemler

• Sınav koşullarında deneme: Sınav saatinde, süre tutarak, kalemi ve silgisiyle yapılan denemeler, sınav günü “ilk kez yapıyorum” hissini azaltır.
• Nefes ve duraklama rutini: Sınav sırasında takıldığında 3-4 yavaş nefes alıp 10 saniyelik bir duraklama yapmak, paniği kırar. Bunu denemelerde de uygulayarak alışkanlık haline getirin.
• Uyku düzeni: Sınavın 09.30’da başlayacağı düşünülürse, en az iki hafta önceden yatış ve kalkış saatlerini bu düzene uydurun. Sınavdan önceki gece “yeni bir şey” çalışmak yerine erken uyumak daha faydalıdır.
• Küçük başarıları kaydet: Net grafiğini, tamamlanan hedefleri ve çözülen zor soruları bir yere yazmak, moralin kötü olduğu günlerde ilerlemenin kanıtı olur.
• Hareket ve dinlenme: Haftada birkaç kez kısa yürüyüş veya spor, hem enerjiyi hem odaklanmayı destekler.

Aile için pratik yöntemler

• Sonuç yerine süreç konuşun: “Kaç net yaptın?” yerine “Bu hafta neyi öğrendin, neyi düzelttin?” sorusu, çocuğun kaygısını azaltırken öğrenmeye odaklanmasını sağlar.
• Karşılaştırmadan kaçının: Başka çocuklarla karşılaştırma, motivasyonu değil kaygıyı besler.
• Ortam ve düzen sağlayın: Sessiz bir çalışma köşesi, düzenli yemek ve uyku saatleri, akademik desteğin altyapısıdır.
• Beklentiyi gerçekçi tutun: Hedef okul yüksek olabilir, ancak her denemede dalgalanma normaldir. Tek bir kötü deneme, trendi değiştirmez.
• Profesyonel destek: Kaygı çocuğun günlük yaşamını, uykusunu veya iştahını belirgin biçimde etkiliyorsa, okul rehber öğretmeninden veya bir uzmandan destek almak sağlıklı bir adımdır.

13. Özel ders ne zaman ve nasıl anlamlı olur?

Her öğrenci özel derse ihtiyaç duymaz; ancak bazı durumlarda birebir destek, hem zamanı hem motivasyonu belirgin biçimde iyileştirir. Aşağıdaki durumlar, özel dersin özellikle anlamlı olabileceği senaryolardır:

• Temel açıklar: Önceki sınıflardan gelen eksikler (kesir, oran-orantı, denklem) 8. sınıf ünitelerini zorlaştırıyorsa, bu boşlukları sınıf ortamında kapatmak zordur.
• Net platosu: Öğrenci düzenli çalışıyor ama netler aylarca aynı seviyede kalıyorsa, çalışma yönteminde bir sorun olabilir; dışarıdan bakan bir göz bunu genellikle hızla tespit eder.
• Yeni nesil sorularda tıkanma: Uzun metinli sorulardan kaçan veya sık sık yanlış okuyan öğrenciler için okuma ve modelleme becerisi birebir çalışmayla gelişir.
• Yüksek hedef: Fen liseleri gibi yüksek net gerektiren okulları hedefleyen öğrencilerde, son birkaç neti kazanmak için hedefli ve kişiselleştirilmiş çalışma değerlidir.
• Planlama ve disiplin ihtiyacı: Kendi programını kurmakta zorlanan öğrenciler, haftalık hesap verebilecekleri bir eğitmenle daha düzenli ilerler.

İyi bir LGS matematik özel dersi, yalnızca “soru çözmek” değildir. Ders; tanı testiyle başlar, öğrencinin üniteler ve hata kategorileri bazındaki haritasını çıkarır, konu eksiklerini anlatım ve uygulamayla kapatır, yeni nesil okuma protokolünü öğretir, süreli deneme ve analiz döngüsünü kurar ve veliyi düzenli olarak bilgilendirir. Bu süreçte eğitmenin sorumluluğu, öğrencinin kendi başına çalışabilir hale gelmesidir; özel ders bir bağımlılık değil, bir hızlandırıcıdır.

Özel ders eğitmenine sorulacak 8 soru

1. “Öğrencimin seviyesini nasıl ölçeceksiniz?” İyi bir cevap: yazılı tanı testi, ünite bazlı harita ve birkaç dakikalık sözlü gözlem.
2. “İlk dört haftalık plan ne olacak?” Somut ünitelerle, haftalık hedeflerle ve ölçme planıyla cevaplanmalıdır.
3. “Yeni nesil soruları nasıl öğretiyorsunuz?” Okuma protokolü, bağlamdan ayıklama ve sesli düşünme gibi somut yöntemler beklenir.
4. “Hataları nasıl takip ediyorsunuz?” Hata günlüğü ve kategori bazlı analiz varsa güçlü bir işarettir.
5. “Ne sıklıkla deneme çözdürüyorsunuz ve nasıl analiz ediyorsunuz?” Deneme sonrası analiz seansı, sıradan bir ders anlatımından değerlidir.
6. “Veliyi nasıl bilgilendiriyorsunuz?” Düzenli, dürüst ve somut geri bildirim.
7. “Okul programıyla nasıl uyumlu ilerliyorsunuz?” Okulun ünite sırası ve öğrencinin öğretmeniyle çelişmeden ilerleme.
8. “Not veya puan garantisi veriyor musunuz?” Sorumlu bir eğitmen garanti vermez; gerçekçi hedef ve ölçülebilir ilerleme sözü verir.

Bu çerçevede 6-8. sınıf LGS matematik özel ders programımızda; ücretsiz tanı testiyle başlayıp öğrencinin okul takvimine paralel, kişiye özel bir plan kuruyoruz. Genel program bilgisi için İlköğretim ve LGS sayfamıza bakabilirsiniz. Ders modelleri arasında karşılaştırma yapmak isteyen aileler için özel ders ve dershane karşılaştırması yazımız faydalı olabilir.

İstanbul’da nerede ve nasıl?

İstanbul’un Avrupa yakasında evde birebir, Türkiye genelinde online olarak LGS matematik özel dersi sunuyoruz. Hizmet bölgelerimizi İstanbul’da İlçelere Göre Matematik Özel Ders sayfasında görebilirsiniz; örneğin Beylikdüzü, Büyükçekmece, Bakırköy, Beşiktaş ve Sarıyer gibi bölgelerde eğitmenlerimiz eve gelir. Uzaktaki öğrenciler için online matematik özel ders seçeneği aynı program ve aynı kadroyla sunulur.

14. LGS matematikte en sık yapılan 15 hata

1. Soru kökünü okumadan çözmeye başlamak. İstenen ile bulunan farklı şeyler olabilir; ilk iş “ne isteniyor?” sorusunu yanıtlamaktır.
2. Birim ve dönüşümleri atlamak. Dakika-saat, cm-m gibi dönüşümler, yeni nesil sorularda sık tuzaktır.
3. Şekil çizmemek. Geometri sorularında şekil çizmek ve bilinenleri şekle yazmak, hataların büyük kısmını önler.
4. Ara adımları kafadan yapmak. “Kafadan” yapılan işlemler hata payını artırır; özellikle işaretli sayılar ve kesirlerde adımları yazın.
5. Üslü ve kareköklü ifadelerde kural karıştırmak. √(a+b) = √a + √b veya (a+b)² = a² + b² gibi yaygın hatalar.
6. Eşitsizlikte yön değiştirmeyi unutmak. Negatif sayıyla çarpma veya bölmede eşitsizlik yönü değişir.
7. Grafiğin ölçeğini okumamak. Eksendeki birimler ve aralıklar, veri sorularında yanlış okumanın ana kaynağıdır.
8. Yanıt kâğıdı kaydırma hatası. Doğru çözüp yanlış satıra işaretlemek; beş soruda bir kontrol yapın.
9. Zor soruda takılıp zaman kaybetmek. Üç tur yöntemini uygulamamak.
10. Yalnızca çözüm okuyarak öğrenmek. Çözümü okumak, çözmekle aynı değildir; öğrenme, kendi başına çözebilmekle ölçülür.
11. Hata günlüğü tutmamak. Aynı hataları tekrar tekrar yapmanın en kesin yolu.
12. Sadece güçlü ünitelere çalışmak. Rahat olunan alanda çalışmak keyiflidir ama net getirisi düşüktür.
13. Denemeyi analiz etmemek. Sonuçtan ders çıkarmamak.
14. Sınav haftasında yeni konu açmak. Kaygıyı artırır, faydası azdır.
15. Uykuyu ve dinlenmeyi feda etmek. Yorgun beyin daha çok hata yapar; uyku çalışma planının parçasıdır.

15. 8 yaygın yanlış inanış

“Matematik yetenek işidir.” LGS matematiği büyük ölçüde doğru yöntemle, yeterli tekrarla ve hata analiziyle geliştirilebilen bir beceri alanıdır. Yetenek, başlangıç noktasını etkileyebilir; ama gidişatı çalışma kalitesi belirler.

“Ne kadar çok soru çözersem o kadar iyi.” Soru sayısı değil, analiz kalitesi belirleyicidir. Yüz soruyu analizsiz çözmek, otuz soruyu derinlemesine analiz etmekten daha az öğretici olabilir.

“Yeni nesil sorular ayrı bir matematiktir.” Yeni nesil sorular, aynı kazanımların bağlamlı biçimde sorulmasıdır. Temel kavramlar sağlamsa, yeni nesil de çözülebilir; sorun çoğunlukla okuma ve modelleme becerisindedir.

“Yanlış yapmaktansa boş bırakmak her zaman daha iyi.” Bölüm 3’te gördüğümüz gibi, en az bir şık gerekçeyle elenebiliyorsa işaretlemek ortalamada lehinedir. Ancak bu, tamamen rastgele tahmini savunmaz.

“Son üç ay yoğun çalışırsam yeter.” Matematik biriken bir beceridir; son dönemdeki yoğunluk cilalayabilir, ama temel açıkları kapatmaz. Uzun ve düzenli bir hazırlık, kısa ve yoğun bir hazırlıktan daha güvenilirdir.

“Dershane veya özel ders alan mutlaka kazanır.” Dış destek, doğru kullanıldığında hızlandırıcıdır; ancak öğrencinin kendi çalışması yerine geçmez. Hiçbir eğitmen veya kurum belirli bir puanı garanti edemez.

“Deneme sonuçları kesin gelecektir.” Denemeler yön gösterir, kesin sonuç vermez. Zor bir deneme moral bozmamalı, kolay bir deneme de rehavete yol açmamalıdır; trend, tek tek sonuçlardan daha önemlidir.

“Matematik tek başına yeterli.” Matematik önemli bir testtir; ancak Türkçe ve fen de aynı katsayıyı taşır. Dengeli hazırlık, tek bir dersi mükemmelleştirmekten daha güvenlidir.

16. Sık sorulan sorular

LGS’de matematik kaç soru?

2026 kılavuzuna göre LGS’de matematik 20 sorudur. Sayısal alan (ikinci oturum) matematik ve fen bilimlerinden toplam 40 soru içerir ve 80 dakika sürer.

LGS’de matematiğin katsayısı kaçtır?

Matematik, Türkçe ve fen bilimleri testlerinin ağırlık katsayısı 4’tür. İnkılap tarihi, din kültürü ve yabancı dilin katsayısı 1’dir. Matematik, toplam ağırlığın yaklaşık %26,7’sini oluşturur.

LGS’de net nasıl hesaplanır?

Net = Doğru − (Yanlış / 3). Boş sorular puanı etkilemez. Örneğin 15 doğru, 3 yanlış ve 2 boş yapan öğrencinin neti 14’tür.

LGS puanı kaç üzerinden hesaplanır?

Merkezî sınav puanı 100 ile 500 arasındadır. Puan, ağırlıklı standart puanların toplamının kılavuzdaki formülle dönüştürülmesiyle bulunur; yani tüm adayların performansına göre göreli bir puandır.

LGS 2027 ne zaman yapılacak?

Bu yazının hazırlandığı tarihte kesin tarih için MEB’in resmî duyurusu takip edilmelidir. 2026 sınavı 13 Haziran 2026 Cumartesi günü yapılmıştı; LGS genellikle haziran ayında bir hafta sonu günü uygulanır.

LGS matematik nasıl çalışılır?

Tanı testiyle güçlü ve zayıf üniteleri belirleyin; üniteleri bağımlılık sırasıyla (üslü-kareköklü, cebir, geometri, veri-olasılık) çalışın; her üniteyi karma testlerle tekrar edin; düzenli deneme çözüp hata günlüğü tutarak analiz edin; son iki ayda tam denemelerle zaman yönetimini oturtun.

Matematikte yanlış bırakmak mı, boş bırakmak mı daha iyi?

Dört seçenekli sorularda tamamen rastgele işaretlemenin beklenen net değeri sıfırdır. En az bir şık gerekçeyle elenebiliyorsa işaretlemek ortalamada lehinedir; hiçbir şık elenemiyorsa boş bırakmak makul bir tercihtir.

Yeni nesil sorularda zorlanıyorum, ne yapmalıyım?

Soruyu dört katmanda okuyun: bağlam, veri, istenen ve model. Hikâyeyi tek cümleyle özetleyip sayıları birimleriyle yazın, istenen büyüklüğü işaretleyin ve uygun matematiksel aracı seçin. Bu okuma protokolünü düzenli soru çözümüyle alışkanlık haline getirin.

Haftada kaç saat matematik çalışmalıyım?

Bu, öğrencinin mevcut seviyesine ve hedefine göre değişir. Birçok öğrenci için hafta içi kısa ve düzenli seanslar (30-50 dakika) ile hafta sonu bir uzun çalışma ve analiz seansı sağlıklı bir başlangıçtır. Önemli olan toplam saat değil, düzenlilik ve analiz kalitesidir.

Kaç netle fen lisesi kazanılır?

Bu her yıl ve her okul için değişir; sabit bir net yoktur. Hedef okulun geçmiş yerleştirme puanlarına bakıp yıllık oynaklık payı ekleyerek, matematik, fen ve Türkçe için basamaklı net hedefleri belirlemek doğru yöntemdir.

LGS’ye hazırlanırken özel ders gerekli mi?

Zorunlu değildir; ancak temel açığı olan, net platosunda bekleyen, yeni nesil sorularda tıkanan veya yüksek hedefi olan öğrencilerde birebir destek hızlandırıcı olabilir. Hiçbir eğitmen belirli bir puanı garanti edemez.

Maarif Modeli LGS matematiği nasıl etkileyecek?

Maarif Modeli programları kademeli olarak sınıflara yayılıyor ve LGS ilgili yılın 8. sınıf programını esas alıyor. Hangi kazanımların sorulacağı MEB’in resmî duyurularıyla belirlenir. Genel eğilim, becerilere dayalı ve problem çözme odaklı soru anlayışının sürmesidir.

Sınav günü matematik için son kontrol listesi nedir?

Sınav giriş belgesi, kimlik, koyu siyah yumuşak kurşun kalemler, kalemtıraş ve leke bırakmayan silgi (kılavuzda belirtilen malzemeler) hazır olsun; sınav saatinden yaklaşık 30 dakika önce (09.00’da) binada olun; üç tur yöntemini uygulayın; beş soruda bir işaretleme kontrolü yapın.

Online LGS matematik özel ders verimli mi?

Doğru ekipmanla (dijital tahta, yazı kalemi, stabil bağlantı) ve düzenli ders yapısıyla çoğu öğrenci için etkilidir. Özellikle yoğun dönemlerde ve mesafenin sorun olduğu durumlarda esneklik sağlar.

17. Sonuç, kaynaklar ve ilk adım

LGS matematikte başarı, dört şeyin birleşiminden doğar: sınavın yapısını ve puan mantığını bilmek, konu haritasına göre bağımlılık sırasıyla çalışmak, yeni nesil soruları sistemli okuma protokolüyle çözmek ve deneme-analiz-plan döngüsünü sürdürmek. Bu rehberdeki tanı, plan ve çözümlü örnekler, kendi durumunuzu görmek için başlangıç noktasıdır. Hiçbir yöntem belirli bir puanı garanti etmez; ama doğru yöntem, elinizdeki zamanı ve emeği en verimli biçimde net’e dönüştürür.

İstanbul’da evde birebir ve Türkiye genelinde online LGS matematik özel ders sunuyoruz. Öğrencinizin seviyesini ölçen ücretsiz tanı için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilir, program ayrıntıları için 6-8. sınıf LGS matematik sayfamıza göz atabilirsiniz. Ekibimiz ve çalışma yaklaşımımız için hakkımızda sayfasına da bakabilirsiniz.

Kaynaklar

• T.C. Milli Eğitim Bakanlığı, Sınavla Öğrenci Alacak Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav Başvuru ve Uygulama Kılavuzu – 2026 (oturum yapısı, soru sayıları, süreler, net ve puan hesaplama, ağırlık katsayıları, sınav tarihleri).
• T.C. Milli Eğitim Bakanlığı, meb.gov.tr resmî duyurular (2027 kılavuzu ve takvimi için).